kan uyuşmazlığı

Kan Uyuşmazlığı Nedir?

kan uyuşmazlığı

Kan grubunun ana maddesi olan Rh faktörü, alyuvarlarda bulunan spesifik bir  proteine göre tanımlanır. Çoğu insanın kanında alyuvarlarında bu spesifik protein zaten bulunur ve bu tip kan grupları da Rh + (pozitif) olarak adlandırılır. Alyuvarlarında bu spesifik proteini taşımayan kişilerin kanı ise  ise Rh – (negatif) kan grubu olarak tanımlanır.

Kan grubunda Rh faktörünün türünün önemi, bu spesifik proteini alyuvarlarında taşımayan biri yani Rh – kanı, taşıyan biri olan Rh + kanıyla bir araya gelirse, RH – tanımadığı bu spesifik proteini zararlı bir atak olarak görmekte ve bir mikropmuş gibi davranarak savunma sistemini savaşa çağırmaktadır. Rh faktörü proteinine karşı savaşmak için de kanda antikor üretilir. Bu duruma “kanda duyarlılık” yani halk arasında bilinen haliyle kan uyuşmazlığı denir.

Kan uyuşmazlığının en belirgin şekilde karşılaşıldığı dönem, maalesef gebelikte yaşanır. Rh- kanı olan bir anne, babadan RH + almış ve de karnında Rh + kanı olan bir bebek taşıyorsa, kanda duyarlılaşma yaşanma ihtimali bulunur. Eğer anne Rh -, baba Rh + faktör ise, bebek de %75 ihtimalle Rh + faktörlü bir kan grubundan olacaktır. Bu kan grubunda yaşanacak olan değişiklik, annenin vücudunu kanda duyarlı duruma sokabilir. Yani, annenin kanı bu yabancı proteine karşı antikor üretip, onu yok etmek için savaşmaya başlar. Annenin oluşturduğu antikorlar, bebeğin alyuvarlarına saldırı başlatınca, bebeğin kan hücreleri yok olur. Bu durum bebekte ciddi  oranda kansızlık, beyin hasarı ya da doğum sırasında ölüme bile neden olabilir.

Kan uyuşmazlığı tedavisi nasıl yapılır?

İlk doğum, kürtaj olması ya da düşük yaşayan bir annenin kanı, bebeğin kanı ile karıştığı için ikinci doğumda kesinlikle önceden tıbbi açıdan hazırlıklı olunmalıdır. Bu tip vakalar için özel olarak hazırlanan bir serum olan “Anti-D İmmun Globulin” anneye ilk doğumdan hemen sonra ya da kürtaj ve düşükten hemen sonra dozlar halinde yapılmaya başlanmalıdır.

Anti-D İmmun Globulin serumu hemen kana karışır ve bebeğin kanından annenin kanına geçen D proteini ve Rh (+) kan hücrelerini, henüz annenin vücudunda bağışıklık sistemi savaşı başlamadan, antikor üretilmeden ortadan kaldırır. Bu durumda annenin kanı bu durum karşısında antikor üretmez ve ikinci gebelik sırasında da yeni bir sorun yaşanmaz.

Kan uyuşmazlığı gebelikte öne çıkan önemli bir sağlık sorunudur ve mutlaka ilk doğumdan itibaren kontrol altında tutulmalı ve tedavi süreci aksatılmamalıdır.

Kan uyuşmazlığı testi var mıdır?

Kan uyuşmazlığı testi şu şekilde vardır diyebiliriz. Kan uyuşmazlığı zaten kan grubunu belirleyen basit bir kan tahlilinde çıkacaktır. Kan uyuşmazlığı ile ilgili antikor araştırması yapılan asıl testin adı Indirect Coombs Test, kısaca ICT dir. Kan uyuşmazlığı olan çiftlerin gebelik yaşamaları durumunda tanıyı netleştirmek için annenin kol damarından kan alınarak yapılır. Asıl amaç kan uyuşmazlığı ile ilgili olarak anne ile bebek arasındaki durumu araştırmaktır. Kan uyuşmazlığı olduğu zaten kan grubu belirleme testinde anlaşılır. Anne Rh (-), baba Rh (+) olan durumlarda hamilelikte kan uyuşmazlığı var demektir.

Gebeliğin ilk döneminde yapılır. Sonuç negatif çıkarsa 20. haftadan sonra test yenilenir. Negatif sonuç zaten antikor olmadığını belirtir. 28. haftada test yenilenmelidir. Testin pozitif çıkması ise antikor mevcudiyetini belirtir ve önlem alınması gerekir.

Kan uyuşmazlığı iğnesi ne zaman vurulur?

28. gebelik haftasında ICT testi negatif çıkarsa, anneye 300 microgramlık Rh immunglobulin iğnesi yapılmalıdır. Doğum sonrasında bebeğin kan grubu da RH (+) pozitif ise doğumdan itibaren 72 saat içinde tekrar kan uyuşmazlığı iğnesi yapılmalıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

\